Eposta:
 
Şifre    :
 
Yeni Üye | Şifremi Unuttum

Kaynaklar:Wikipedia, tr.mydearbody.com

Tarçın ve Faydaları

Tarçın (Cinnamomum), defnegiller familyasından anavatanı Güney ve Güneydoğu Asya olan, yaprak dökmeyen aromatik kokulu ağaç cinsi.

Esasen ağacın kurutulmuş kabukları kullanılır. Kabukların dış kısmında mantar tabakası bulunur ve grimsi renklidir. Tarçın baharatı, ağacının gövde ve dal kabuklarının dış kısmı sıyrıldıktan sonra kalan iç kabuğun kurutup öğütülmesiyle elde edilir. Ayrıca kabuklarının iç içe konularak rulo gibi kıvrılmasıyla da çubuk tarçın elde edilir. Kokusu kuvvetli, kesin ve uzun süreli, tadı tatlımsı ve yakıcıdır. Tanen ve uçucu yağ taşır. Baharat olarak kullanılır. Meyveleri de baharlı, lezzetli ve tarçın kokuludur, tarçın yerine kullanılır. Tatlılara, özellikle de sütlü tatlılara çeşni olarak katılır. Kahve, çikolata ve meyve soslarında, e de yaygın olarak kullanılır.Mutfakta Kullanılışı Kuzu eti, tas kebabı, çeşitli soslar, sütlü ve pirinçli tatlılar, çikolatalı kekler, tartlar, punç, sıcak şarap, çay vb.dir.

Tarçın, mide rahatsızlıklarına iyi gelir ve gaz söktürür, ferahlık verir, iştah açar. Sinirleri yatıştırıcı etkisi olduğundan el ve ayak titremelerini giderir. Bağırsak kurtlarını dökücü etkisi vardır. Ayrıca vağırsak iltihaplarına iyi gelir. Kan şekerini dengelediği için diyabet hastalarına iyi gelir. Soğuk algınlığı ve nezleye karşı iyidir.

Kimyon ve Faydaları

Kimyon (Cuminum cyminum), maydanozgiller (Apiaceae) familyasından Mayıs-Haziran ayları arasında, beyaz ve pembemsi renkli çiçekleri açan, 40-60 cm boyunda, bir yıllık otsu bir bitki türü. Anavatanı Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'dur.

Kimyon baharatı, kimyon bitkisinin olgunlaştıktan sonra toplanıp kurutulan tohumlarından ya da bu tohumların öğütülmesinden elde edilir. Keskin, acı ve biraz sert bir tadı vardır. Özellikle et yemeklerine katılır. Kebap gibi pek çok yöresel yemekte, ayrıca bazı içkilere ve hamur yemeklerine çeşni katmak için kullanılır.

Kimyon, mide şişkinliğini giderir, kuvvetlendirir ve iştah açar. Bağırsak kurtlarını dökücü etkisi vardır, gaz söktürücüdür. Diyabet hastaları, kolesterolü, prostatı ve kalp rahatsızlığı olanlar için yararlıdır. Nefes darlığına iyi gelir. Tansiyonu düşürür. Toksinlerin vücuttan atılmasını sağlar. Yağının antiseptik, antibakteriyel, uyarıcı ve idrar söktürücü özelliği vardır.

Zencefil ve Faydaları

Zencefil (Zingiber officinale), zencefilgiller familyasından bir metreye kadar boylanabilen, ince-uzun yapraklı, sarı-kırmızı renklerde çiçekler açan bir bitkidir. Başta Çin olmak üzere, Hindistan, Endonezya, Vietnam, Japonya gibi tropik ya da yarı tropik iklimlerde yetişir.

Şifalı bir bitki türüdür. Baharat olarak kullanılır. Dünyanın birçok mutfağında genelde kök olarak kullanılır. Güney Çin'den gelen Zencefil, önce Hindistan'a; ardından Güneydoğu Asya'ya, Batı Afrika'ya ve Karayipler'e yayılmıştır. Zencefil bitkisinin şekilsiz, parçalar halinde bulunan soyulmuş ya da soyulmamış haldeki kurutulmuş kökleri ya da bunların öğütülmüş hali baharat olarak kullanılan kısımdır. Çöreklere katılır. Ayrıca zencefilden gazoz, şarap, turşu ve reçel yapımında da yararlanılır. Mide rahatsızlığına, baş dönmesine iyi gelir ve daha birçok alanda yararı vardır.

Zencefil kökünün bileşiminde önemli etken maddeler var. Taze zencefil etken madde bakımından daha zengin; % 80 su, % 2 protein, % 1 yağ, % 12 nişasta, kalsiyum, fosfor, demir, B ve C vitamini içeriyor. Kuru zencefilde su oranı % 10'dur.

Kişniş ve Faydaları

Kişniş (Coriandrum sativum), maydanozgiller (Apiaceae) familyasından, yaprakları maydanozu andıran, 20-60 santimetre yüksekliğinde, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitkidir. Bu bitkinin baharat olarak kullanılan kurutulmuş meyvesi veya tohumuna da kişniş adı verilir. Kişniş sözcüğü Türkçeye Farsça'dan geçmiştir.[1] Anavatanı Akdeniz ülkeleridir. Güneybatı Asya ve Kuzey Afrika'da yetişir.

Baharatı kişniş bitkisinin küre biçimli sarımsı yeşilden, açık kahverengine kadar değişen renklerdeki meyvelerinin kurutulması ya da öğütülmesiyle elde edilir. Ayrıca bitkinin taze yaprakları salatalarda ve kökleri de baharat olarak kullanılır. Ferahlatıcı hoş bir kokusu, tatlımsı baharlı ve meyvemsi bir lezzeti vardır. Et yemeklerinde ve zeytinyağlı dolmalara çeşni katmak için kullanılan yaprakları, yakıcı bir tat verir. "Buhur şekeri" olarak da adlandırılan renkli şekerle kaplanmış kişniş tohumu düğünlerde misafirlere ikram edilir.

İştah açar ve hazmı kolaylaştırır. Sinirleri yatıştırır ve sinirsel baş ağrılarını keser. Bağırsak gazlarını söker. Karın ağrılarını giderir. Kusmayı önler. Cinsel gücü ve isteği arttırır. Doğumu kolaylaştırır ve aybaşı kanamalarını düzenlemeye yardımcı olur. Kalbi kuvvetlendirir, çarpıntı ve baş dönmesini önler.

Zerdeçal ve Faydaları

Zerdeçal (Curcuma longa), zencefilgiller (Zingiberaceae) familyasından sarı çiçekli, büyük yapraklı, çok yıllık otsu bir bitki cinsidir. Hint safranı olarak da bilinir. Anavatanı Güney Asya'dır.

Diğer isimleri zerdeçöp , safran kökü, sarıboya, zerdeçav, hint safranıdır. Başta Pakistan, Hindistan, Çin ve Bangladeş olmak üzere Asya’nın tropik bölgelerde yetişir. Bitkinin toprak altındaki ana kökleri yumurta veya armut seklindedir. Yan kökleri ise parmak şeklindedir. Rizomların üst yüzü sarımsı, iç yüzü ise sarı renklidir. Acımsı bir tadı vardır.

Piyasada parmak şeklinde (rizom) ve toz şeklinde bulunur. İçinde çok fazla madde bulundurur. Etken maddesi kurkumindir. 1 silme tatlı kaşığı zerdeçal (~3 gram), ortalama 30-90 mg kurkumin içerir. 200 mg/gün’lük dozlarda (yaklaşık 2-4 silme tatlı kaşığı toz) zerdeçalın antienflamatuvar, antikanserojen ve antiaterojenik olduğu gösterilmiştir. Şimdiye kadar bilinen bir yan etkisi yoktur.

Vücutta biriken toksinlerin atılmasını kolaylaştırır. Karaciğer hastalıkları, verem ve sarılığa iyi gelir. Soğuk algınlığı ve astımda faydalıdır. Mide rahatsızlıklarını giderir, hazmı kolaylaştırır. Sinirleri uyarıcı özelliği vardır.

Çörekotu ve Faydaları

Böreklerin, çöreklerin üzerine süs ya da çeşni olsun diye kullanıyoruz. Tadı hoşuma gidiyor gerçi ama aslında pek dikkate aldığım bir baharat değildi. Bir süredir ölümden başka her derde deva olduğunu duyunca biraz şaşırdım. Gerçekten de değeri sandığımızın oldukça üzerinde olan bir baharat çörekotu. Neler mi yapıyor, hep birlikte bir bakalım;

Beta karoten, A, B1, B2, B6, C ve E vitaminleriyle, selen antioksidanını içeriyor. Bunlar sayesinde vücudun savunma sistemi güçleniyor ve zehirli maddelerin vücuttan atılmasında destek oluyor. Mikrop, virus ve mantarlara karşı etkili bir savunma aracıdır. Kan şekerini düşürür, damar hastalıklarını engeller. Yaraların daha hızlı iyileşmesini ve hücrelerin yenilenme sürecini hızlandırır. Hormon sistemini ve ruh halini dengeler. Yağı regl dönemi sancılarına ve diş ağrılarına iyi gelmektedir. Damarları güçlendirip kan dolaşımını hızlandırdığı için hemoroite iyi gelir. Hazımsızlık ve mide şikayetlerinde etkisi büyüktür. Egzamalı cilde yağı sürüldüğünde hücre yenileme özelliği sayesinde daha çabuk iyileştirir.

Peki nasıl mı kullanacağız; çöreklerde ve böreklerde kullanım şekli zaten malum. Sabahları bir tatlı kaşığı balla bir tutam çörekotunu karıştırarak yersek bu mucizevi baharattan iyi bir şekilde yararlanmış oluruz.

Kekik ve Faydaları

Kekik, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından Thymus, Thymbra, Origanum, Coridothymus, Satureja, cinslerinin genel adı olan, kendine özgü kokusu ile tanınan çimenlik, tarla, orman kıyılarında ve çayırlarda görülen bitki türlerinin ortak adı.

Bir çoğumuz için çoğunlukla et yemeklerine lezzet vermesi amacıyla kullandığımız baharattır herhalde kekik. Ancak biraz araştırma yapınca hiç de öyle olmadığı aksine bünyesinde birçok mucizeyi barındırdığı ortaya çıkıyor. Zengin içeriğinden dolayı antioksidan, antikanserojen, antidiyabetik ve antikolestremik özelliklere sahip. Bu özellikleri sayesinde bakın neler yapıyor;

  • Kas ağrılarına ve kramplara çok iyi geliyor.
  • Adet sancılarını gideriyor ve adeti düzenliyor.
  • Hücre koruma sistemlerini geliştiriyor ve bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlıyor.
  • İç organları temizleyerek düzenli çalışmalarını sağlıyor.
  • Kapalı damarların açılmasını sağlıyor.
  • İştah açıcı özelliğe sahiptir.
  • Çayı, fazla alkol alanlar ve sigara kullananlar için çok faydalı bir koruyucudur.
  • Vücutta bakterilerin oluşumunu önler.
  • Zayıf ve solgun çocuklara kekik banyosu faydalıdır.
  • Yetişkinler için banyosu ya da çayı rahatlatıcı ve uyutucu özelliğe sahiptir.
  • Rahatlatıcı, dinlendirici, stresi azaltan etkisi ve zeka açıcı özelliği dolayısıyla derslere ve sınavlara hazırlanan öğrencilerle çalışanlara özellikle tavsiye edilir.
  • Günde 2 su bardağı kekik çayı gençleştirici, zindeleştirici, bünyeyi kuvvetlendirici ve antikanserojen özelliğe sahiptir.
  • Sindirimi kolaylaştırıcıdır.
  • Ameliyat öncesi ve sonrası içilen kekik çayı ilaçların yan etkisini azaltacağı gibi hastanın daha çabuk iyileşmesine de katkıda bulunur.
  • Akciğer, üst solunum yollarından rahatsızlıkları olanlara çayı çok faydalıdır. Kolay iyileşmelerini sağlar.
  • Sabahları bir tatlı kaşığı balla kuru kekiği karıştırarak yemek gün boyunca zindelik kazandırır.

Çayını içebilmek için demliğe ihtiyacınız sayısında bardakla su koyup kaynatın. Besin değerlerini kaybetmemesi için suyu ateşten alarak 1 çorba kaşığı kuru kekiği demliğe ekleyin ve ağzı kapalı 5 ila 10 dk demleyin. Sıcak şekilde için.

Banyosunu yapabilmek için 100 gr kadar kuru kekik bir bez içine bol şekilde bağlanarak 3 lt soğuk içinde kaynatmadan ısıtılır ve bez güzelce sıkılır. Su, küvette oturularak banyo yapılıyorsa küvetteki suya ilave edilir, yoksa kovaya alınarak 10-15 dk banyo yapılarak bornoza sarılınır. Banyo suyunun vücut sıcaklığında olması gerekir.

Kaynaklar:Wikipedia, tr.mydearbody.com

Ada Çayı ve Faydaları

Ada çayı (Salvia), ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasından Salvia cinsini oluşturan kokulu bitkilere verilen ad.

Tüylü ve beyazımsı bir renkte olan yapraklarının kurusu çay gibi haşlanarak içildiği gibi, et yemeklerine koku ve lezzet vermek için de kullanılır. Özellikle karaciğer, ördek, kaz, tavuk ve av hayvanlannın kızartmalannda çok hoş bir koku ve tat verdiği için kullanılir. Avrupa ülkelerinin mutfaklannda kızarmış patateslerin, hamurlara koyulan yağların kokulandırılmasında, salamuralarda, etlerin dinlendirilmesinde çok kullanılır. Ayrıca haşlanarak yapılan çayı kadınların göğüslerini büyütmekte de yararlıdır.

Ada çayı 30-70 cm boyunda olan bitkinin menekşe renkli çiçekleri halka dizilişlidir. Karşılıklı olan beyaz keçeli yaprakları gümüş gibi parıldar ve acımtırak, ıtırlı bir koku yayarlar. Bahçe ada çayı, güneşli bir yerde yetiştirilmelidir. Don olayına karşı duyarlı olduğu için, kış boyunca çam dalları ile örtülmesi doğru olur. Bir başka tür olan çayır ada çayı (Salvia pratensis), çayırlarda, bayırlarda ve meralarda yetişir. Çevresine ıtırlı hoş bir koku yayan mavi–menekşe renkli çiçeklerin pırıltısı uzaklardan seçilebilir. Çayır ada çayı (Anadolu adaçayı) batı ve güney-batı Anadolu'da bol olarak yetişmektedir. Anadolu ada çayından "elma yağı" veya "acı elma yağı" denilen yağ da üretilmektedir. Bu tür adaçayı da kimyasal yapı ve tedavi etkisi bakımından tıbbi (bahçe) adaçayına benzemektedir.

Mide şişkinliğini giderir, sindirim sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Mide bulantısını keser. Yemeklerden sonra çayı içilirse hazmı kolaylaştırır. Uyarıcı etkisi vardır, bu nedenle vücuda dinçlik verir. Sinir sistemini rahatlatıcı özelliği olduğu için migren rahatsızlığı olanlara tavsiye edilir. Göğüs açıcı ve rahatlatıcı etkisi astım hastalarına iyi gelir. Çayı ile gargara yapılırsa dişetlerinde, bademcikte ve boğazda oluşan iltihapları kısa sürede geçirir.

Uyarı: Fazla içildiğinde tansiyonun yükselmesine neden olabilir. Gebe ve hamile bayanlara tavsiye edilmez. Günde en fazla 3 fincan içilmelidir.

Papatya ve Faydaları

Papatya, papatyagiller (Asteraceae) familyasında sınıflandırılan Anthemis, Matricaria, Bellis, Leucanthemum ve Tripleurospermum gibi farklı cinslerden bitki türlerine verilen ortak ad.

İştahı açar. Sinirleri yatıştırıcı özelliğiyle, başta bel ve baş ağrısı olmak üzere, ağrıları dindirir. Diş ağrısına da faydalıdır. Vücuda rahatlık verir. Basur ağrılarını da azaltır. İdrar artırıcıdır. Ateş düşürücü ve mikrop öldürücüdür. Mikrop öldürücü etkisi nedeniyle dişeti, ağız, boğaz ve bademcik iltihaplarında gargara olarak faydalıdır. Ayrıca, yaralarda ve basurda pansuman olarak kullanılırsa hem mikropları öldürür hem de yaranın iyileşmesini hızlandırır.

Papatya bağırsak gazlarını da söker. Spazmı giderici ve gaz söktürücü etkileri ile özellikle gastrit ve ülserde faydalı olan papatya hem ülsere karşı koruyucu hem de iyileşmeyi hızlandırıcı etki gösterir. Papatya çayı adet düzensizliğine de iyi gelir.

Anason ve Faydaları

Anason (Pimpinella anisum), maydanozgiller familyasından 50-60 cm uzunluğunda bir yıllık otsu bitki türü. Anavatanı Doğu Akdeniz'dir.

Hazmetmeyi kolaylaştırır ve şişkinliği önler. Gaz söktürücü özelliği ile mide ve bağırsak gazlarına karşı faydalıdır. İştahsızlığı ve bulantıyı giderir. İshali ve kusmayı keser. Sakinleştirici etkisi nedeniyle sinirleri yatıştırır, ağrıları hafifletir, baş ağrısına da iyi gelir. Kan dolaşımının düzenli olmasına yardımcı olur, kalbi kuvvetlendirir. Öksürüğe iyi gelir; astım, bronşit ve nefes darlığı şikâyetlerini azaltır. Anasonun yararları arasında aybaşı kanamalarını düzene sokmaya yardımcı olması ve anne sütünü arttırıcı etkisi de bulunmaktadır.

Uyarı: Fazla kullanımı uyuşukluğa, görme zorluğu ve baş ağrısına neden olur.

Maydanoz ve Faydaları

Maydanoz (Petroselinum crispum), yeşil renkli, damarlı bir bitki türüdür. Yaprakları baharat olarak kullanılmaktadır.

Ağustos-Eylül ayları arasında, beyaz renkli çiçekler açan, kazık köklü, 30-100 cm boylarında, iki yıllık otsu bir bitki. İlk yıl bir yaprak rozeti, ikinci yıl ise bir gövde meydana getirir. Rutubetli ve sulak toprakları sever. Gövdeleri dik, tüysüz, köşeli, içi boş ve çok dallı, yaprakları saplı, parçalı ve koyu yeşil renklidir. Çiçekler şemsiye şeklinde toplanmıştır. Yaprakları tüysüz, yeşilimsi, esmer renkli, armut seklinde ve özel kokuludur.

Maydanozgiller familyasından; tohumları ufak ve esmerdir. Meyvelerinin içeriğinde uçucu bir yağ ile apiin adlı bir glikozit vardır. Kökünde, biraz uçucu yağ, müsilaj ve apiin vardır. Yaprakları, kökü ve meyvesi kulanılır. Fosfor, kalsiyum, demir, magnezyum, kükürt ve potasyum mineralleri ile A,C,E ve K vitaminleri açısından zengindir. Hem terletme hem de idrar söktürme özelliğinden ötürü kanı temizler. Kansızlığa iyi gelir. Yüksek tansiyonu düşürür. Cildi ve saçları canlandırır. Mide ve bağırsak gazlarını giderir. İştah açıcı özelliği vardır. Romatizma, kalp ve damar hastalıkları, karaciğer hastalıkları, kanser ve selülite karşı koruyucudur. Diş etlerini güçlendirir. Aybaşı halinin düzenli olmasında etkilidir.